Plan: finansowy spokój. Gdzie trzymać oszczędności, by móc skorzystać z nich wtedy, gdy będą potrzebne?

Inaczej zarządza się rezerwą na nieprzewidziane wydatki, inaczej środkami odłożonymi na konkretny cel, a jeszcze inaczej nadwyżką, która przez kilka miesięcy nie będzie potrzebna. Brzmi skomplikowanie? Zamiast szukać odpowiedzi na własną rękę, lepszą strategią będzie więc odwiedzenie placówki banku i… rozmowa o przyszłych planach z pracownikiem banku.

Możliwość rozmowy twarzą w twarz daje coś, czego nie zapewnia nawet najbardziej uważne przejrzenie listy produktów i samodzielna analiza. Zapewnia przestrzeń, by przedstawić swoją sytuację i mówić dostępne opcje. Bank , otwiera się w nowym oknienie musi być wyłącznie aplikacją czy odległą instytucją, a miejscem, do którego można wejść, usiąść z pracownikiem banku i spokojnie omówić własny plan.

Konto oszczędnościowe daje swobodę i pozwala sięgnąć po zgromadzone środki niemal w każdej chwili, dlatego świetnie sprawdza się jako finansowa poduszka bezpieczeństwa. Zgromadzone środki pracują, ponieważ bank nalicza od nich odsetki (zgodnie z aktualnym oprocentowaniem rachunku).

W przypadku lokaty powierzamy bankowi określoną kwotę na z góry ustalony czas (na przykład na trzy, sześć lub dwanaście miesięcy). W zamian bank zobowiązuje się wypłacić odsetki na wcześniej ustalonych warunkach. Co ważne, wcześniejsze zerwanie lokaty może oznaczać utratę części lub całości naliczonych odsetek. To zatem świetne rozwiązanie dla tych, którzy oszczędzają z myślą o konkretnym celu i zakładają, że nie będą potrzebować tych środków przed terminem przed terminem zakończenia lokaty.

Istotna różnica między kontem oszczędnościowym a lokatą dotyczy też samego oprocentowania. W przypadku konta oszczędnościowego jest ono zmienne. Lokata ze stałym oprocentowaniem daje pod tym względem większą przewidywalność: oprocentowanie ustalone w momencie zawarcia umowy obowiązuje przez cały okres jej trwania.

Przed wyborem konkretnego rozwiązania warto sprawdzić również warunki oferty. W przypadku kont oszczędnościowych szczególne znaczenie ma to, czy podwyższone oprocentowanie jest dostępne przez cały czas, czy tylko w ramach czasowej promocji. Bank , otwiera się w nowym okniemoże ponadto uzależnić atrakcyjne oprocentowanie od spełnienia określonych warunków, na przykład regularnych wpływów na konto.

Warto przyjrzeć się także zasadom dostępu do zgromadzonych środków. Mimo że konto oszczędnościowe zapewnia większą elastyczność, bank może określać liczbę bezpłatnych wypłat lub przelewów w miesiącu.

Poduszka finansowa nie jest po to, by finansować planowane wydatki. Jej zadanie polega na przejęciu kosztów wtedy, gdy pojawia się coś, czego nie było w miesięcznym budżecie. Awaria samochodu, nagła naprawa sprzętu domowego, pilny remont czy czasowe zmniejszenie dochodów nie muszą wtedy oznaczać sięgania po kartę kredytową albo pożyczkę.

Od jakiej kwoty zacząć? Na początek wystarczy taka, która pokryje jeden większy i niespodziewany wydatek. Docelowo warto jednak myśleć o poduszce w odniesieniu do miesięcznych kosztów życia. Często jako punkt odniesienia wskazuje się równowartość kilku (trzech) miesięcy wydatków. Jeśli na utrzymanie potrzebujesz 4 tys. zł miesięcznie, oznacza to 12 tys. zł oszczędności.

Mimo to rozsądniejszym celem jest rezerwa na sześć miesięcy, czyli w tym przypadku 24 tys. zł. Taki zapas daje więcej czasu na znalezienie rozwiązania w sytuacji utraty części dochodów lub większego nieprzewidzianego wydatku. Przy niestabilnych dochodach, prowadzeniu działalności gospodarczej czy pracy projektowej warto rozważyć jeszcze większą rezerwę, sięgającą nawet równowartości 12 miesięcy kosztów życia.

Oczywiście, najlepiej wyliczenia oprzeć na własnym budżecie: rachunkach, kosztach mieszkania, jedzeniu, transporcie i innych wydatkach, których nie da się łatwo wyeliminować.

Kiedy przydaje się poduszka finansowa?

• W przypadku utraty pracy, źródła utrzymania lub części dochodów.
• Gdy pojawiają się nieprzewidziane wydatki, np. związane z awarią samochodu lub sprzętu domowego.
• Kiedy konieczny jest nagły remont lub pilna naprawa w mieszkaniu czy w domu.
• W razie choroby, wypadku lub innego zdarzenia, które wiąże się z dodatkowymi kosztami albo czasowym ograniczeniem możliwości zarobkowania.
• W okresach przejściowych, np. przy zmianie pracy, rozpoczęciu działalności gospodarczej lub czasowym spadku dochodów.

Poduszka finansowa powinna być łatwo dostępna, ale jednocześnie oddzielona od pieniędzy przeznaczonych na codzienne zakupy. Dzięki temu można sięgnąć po nią wtedy, gdy rzeczywiście jest potrzebna, bez ryzyka, że środki zostaną wydane przy okazji zwykłych miesięcznych wydatków. W takim przypadku sprawdza się konto oszczędnościowe - jako podstawowe miejsce do przechowywania środków z poduszki finansowej.

Żeby zacząć odkładać pieniądze, nie ma konieczności czekania na miesiąc z wyjątkowo wysokim dochodem. Przy oszczędzaniu liczy się przede wszystkim powtarzalność. Nawet niewielka kwota, regularnie przenoszona na osobny rachunek, po kilku miesiącach tworzy środki, które można przeznaczyć na konkretny cel albo pozostawić jako rezerwę. Jeśli sięgniemy po więcej niż jedną opcję, pieniądze przeznaczone na oszczędności nie będą konkurować bezpośrednio z wydatkami na codzienne potrzeby.

Oszczędzanie w pigułce

• Zacznij od kwoty, którą jesteś w stanie odkładać regularnie. Nie musisz czekać na dużą nadwyżkę. Nawet niewielkie, systematyczne wpłaty pozwalają stopniowo budować poduszkę finansową.
• Zastanów się, kiedy możesz potrzebować odłożonych pieniędzy. Środki na nagłe wydatki warto trzymać tam, gdzie masz do nich łatwy dostęp, np. na koncie oszczędnościowym. Jeśli wiesz, że przez kilka miesięcy nie będą ci potrzebne, możesz rozważyć lokatę.
• Podziel oszczędności według celu. Inne rozwiązanie może sprawdzić się w przypadku finansowej poduszki bezpieczeństwa, a inne, gdy odkładasz na konkretny wydatek lub realizację większego planu.
• Ustaw automatyczne odkładanie pieniędzy. Stały przelew na konto oszczędnościowe, zlecony np. tuż po otrzymaniu wynagrodzenia, pomoże traktować oszczędzanie jako element miesięcznego budżetu.
• Sprawdź warunki, a nie tylko wysokość oprocentowania. Zwróć uwagę, jak długo obowiązuje dana stawka, czy jest objęta promocją i jakie warunki trzeba spełnić, aby z niej skorzystać.
• Jeśli nie masz pewności, jak podzielić swoje oszczędności, skorzystaj z pomocy specjalisty. W zależności od oferty danego banku spółdzielczego, otwiera się w nowym oknie klient może porozmawiać z pracownikiem banku o dostępnych rozwiązaniach.

Nie wszystkie oszczędności muszą trafiać do jednej "szuflady". Te, które mają dawać poczucie bezpieczeństwa i być dostępne w razie nagłej potrzeby, mogą pełnić inną funkcję niż pieniądze odkładane na konkretny cel. Dlatego konto oszczędnościowe i lokata nie muszą ze sobą konkurować - mogą po prostu pomagać uporządkować oszczędności zgodnie z tym, kiedy i na co chcesz je wykorzystać.